Amsterdam wordt Donut Stad. PR of System-change?

Amsterdam omarmt als eerste stad in de wereld het donut-model van de Engelse econome Kate Raworth. De duurzaamheidsstrategie van het bestuur van Amsterdam is gericht op het stimuleren van de circulaire economie waarbij drie thema’s centraal staan: voedsel (minder voedselresten), consumptiegoederen (meer recycling van goederen) en de gebouwde omgeving (stimuleren gebruik van duurzame materialen e.a.) . Goede stadspromotie (PR) of is het echt het begin van een ‘system-change’?

Het is een goede zaak als Amsterdam kiest voor een duurzaamheidsstrategie in plaats van een groeistrategie. Uiteraard gaat de keuze voor duurzaamheid samen met het opteren voor een zo goed mogelijke invulling van circulaire economie. Circulaire economie bekijkt het maatschappelijke gebeuren als een stelsel van stromen dat moet worden beheerst en beheerd in plaats van de groei ervan aan te jagen zonder langetermijn visie.

Er zijn echter meerdere gradaties mogelijk in het sturen van die stromen. Het kan variëren van het beperken van stromen (geen voedselverspilling), gebruiksgoederen zoveel mogelijk recycleerbaar maken, tot het opteren voor de meer / meest duurzame materialen voor de infrastructuur.

Eén en ander is niet mogelijk zonder ook twee soorten stromen mee in beeld te nemen die voor de maatschappelijke activiteiten in de huidige stand van ontwikkeling onmisbaar zijn: het ecosysteem als onmisbare sokkel en het geldsysteem dat de onvermijdelijke traagheid van de fysieke economische activiteit grotendeels helpt op te heffen. Deze beide groepen stromen zijn in de gangbare economische theorie onderbelicht maar mogen niet onoordeelkundig of teugelloos worden ingezet want anders kan van duurzaamheid geen sprake zijn.

Kate Raworth heeft in haar boek aandacht voor deze beide soorten stromen. In het ‘Embedded Economy’ schema heeft ze het gangbare economische gebeuren wel in het ecosysteem ingebed maar het geldsysteem is in het kerndeel van dat schema niet expliciet opgenomen. Het begrijpen en overzien van de economisch-maatschappelijke activiteit is daardoor slechts in eerste aanzet in één schema uitgewerkt. Daardoor wordt het gangbare economische denkkader, gebaseerd op marktwerking, niet door een voldoende uitgewerkte visie vervangen die de werkelijkheid tegelijk ook herkenbaar weergeeft.

In het Economische Realiteit Systeem (ERS) – inleiding in het Nederlands en het Engels op WWW.ECREALSYS.ORG – is zowel micro-economie als macro-economie in schema’s uitgewerkt.