‘The Embedded Economy’ lost het probleem van de ‘self-contained market’ niet op

De tweede manier om over economie te denken met als titel ‘See the Big Picture’ / ‘Kijk naar het grote plaatje’ vervangt de ‘Circular Flow diagram’ van Paul Samuelson door het schema van de ingebedde economie. De ‘op zichzelf staande markt’ die Samuelson heel innovatief in een tekening / schema weergegeven heeft beperkt het overzicht van de economische transacties tot wat via marktwerking tussen bedrijven en huishoudens circuleert.

De investeringen en het sparen die Samuelson nog in zijn ‘tekening’-versie (met het stelsel van waterbuizen) staan had pasten niet echt goed bij die bedrijven-en-huishoudens indeling en zijn vrij snel uit de schemaversies weggelaten. Door zijn ‘tekening’ bewees Samuelson echter wel dat hij zich bewust was van het feit dat zijn kringloop niet los staat van een aantal andere transacties.

Als Kate Raworth dat kringloopschema dan vervangt door haar schema van de ingebedde economie vinden we in de centrale cirkel in dat schema een combinatie van vier instanties die bedrijven / huishoudens vervangt; staat en gemeenschapsbezit zijn de nieuwkomers. In de centrale kern zijn de financiële stromen samengevat als uitwisselingen twee per twee tussen die vier instanties. Dat verbreedt wel de kijk op de economie doordat er een aantal bijkomende stromen vermeld worden maar die stromen zijn niet gedetailleerd genoeg uitgewerkt zodat de realiteit er niet herkenbaar in is weergegeven. Kate stoot hier natuurlijk op het probleem van de complexiteit van het maatschappelijke bestel.

Het pluspunt van het inbeddingsschema bestaat erin dat de ecologische stromen, als het ware op gelijk niveau, worden toegevoegd. Het sokkel-karakter van het ecosysteem Door de economie op die wijze in de natuur te nestelen blijft het sokkel-karakter van het ecosysteem onderbelicht.

André Bequé, 20-04-2020.